Historia

Lenin nieznany

Leszek Nowak

Wśród przodków i potomków Lenina znaleźli się także: L. Hoeffer, znany teolog; Ernst Curtius, nauczyciel domowy cesarza Fryderyka III; a także feldmarszałek Walter Model, dowódca Wehrmachtu, który prowadził natarcie na Moskwę w 1941 r.

Kult Lenina w ZSRR i państwach satelickich był zjawiskiem bezprecedensowym. Postawiono mu niezliczoną ilość pomników. Place i ulice nazywano na jego cześć. Zakłady pracy nosiły jego imię. Do 1990 r. dzieła Lenina wydano w ZSRR w nakładzie 650 000 000 egzemplarzy, w 125 językach. Kult ten był roztoczony wokół osoby, o której wiele faktów ukrywano. „W 1972 r. wszystkie dokumenty zawierające jakiekolwiek informacje o pochodzeniu Lenina, w sumie 284 strony, zostały zabrane z różnych archiwów i przekazane do specjalnych zbiorów KC, gdzie spoczywały w zamknięciu przez długie lata”. Dopiero po otwarciu archiwów dowiedzieliśmy się nowych rzeczy, a różne spekulacje historyków mogły wreszcie zostać rozstrzygnięte. Wielką rolę odegrał rosyjski historyk Dmitrij Wołkogonow, były generał z tytułem profesorskim, który jako pierwszy zyskał dostęp do ukrytych wcześniej dokumentów.

Kłopotliwe pochodzenie

Kontrowersje dotyczące biografii Lenina zaczynają się od jego pochodzenia. Otóż prawda o jego rodzinie nie wpisywała się w mit przywódcy pierwszego państwa rządzonego przez proletariat. Po śmierci Lenina sekretariat partii bolszewickiej zwrócił się do jego siostry, Anny, aby zebrała materiały potrzebne do przygotowania historii rodziny Uljanowów. Po latach poszukiwań, w 1932 r., Anna zwróciła się do Stalina z wnioskiem o publikację wyników jej pracy. Wynikało z nich, że pradziad Lenina od strony matki, Mojsze Ickowicz Blank przeprowadził się ze Starokonstantynowa do Żytomierza. Jego dwaj synowie Abel i Srul przyjęli chrzest, zmieniając imiona na Dmitrij i Aleksander. W liście do Stalina pisała: „Zapewne nie jest dla was tajemnicą, że szczegółowe poszukiwania wykazały, iż dziadek nasz pochodził z biednej rodziny żydowskiej, był, jak stwierdza jego akt chrztu, «synem Mojsze Blanka, mieszczanina z Żytomierza».” Siostra Lenina przekonywała Stalina, że fakt ten „może okazać się pomocny w walce z antysemityzmem”. Dla niej odkrycie tego pochodzenia było powodem do dumy: uważała, że żydowskie korzenie Lenina „wydają się kolejnym potwierdzeniem wyjątkowych zdolności nacji semickiej, o czym Iljicz zawsze był przekonany (…) Iljicz zawsze cenił Żydów.” Stalin po zapoznaniu się z listem wydał polecenie: „Pod żadnym pozorem nikomu o tym nie wspominać!”.

Anna drążyła temat. Wysłała kolejny list do Stalina, w którym dała wyraz swoim przekonaniom o szczególnej roli, jaką Żydzi spełniali w historii: „W Instytucie Lenina, jak również w Instytucie Badań nad Mózgiem (…) już dawno zwrócono uwagę na wielkie zdolności tej nacji i na niezwykle korzystny wpływ jej krwi na potomstwo mieszanych małżeństw. Sam Iljicz wysoko cenił ich rewolucyjny zapał, «zaciętość» w walce, jak mawiał, przeciwstawiając ją ospałemu i chwiejnemu charakterowi Rosjan. Często podkreślał, że wielka dynamika i siła organizacji rewolucyjnych na południu i zachodzie Rosji wynika z faktu, iż 50% ich członków stanowią przedstawiciele tej narodowości”.

Lenin, który w ankietach w rubryce dotyczącej narodowości zawsze wpisywał „Rosjanin”, pochodził z rodziny, w której można odnaleźć przedstawicieli wielu narodowości. Rosjanie przez wiele lat nie wiedzieli, że istniała także niemiecka gałąź rodziny Uljanowów: pradziad Lenina, J. G. Grosskopf, był przedstawicielem niemieckiej spółki handlowej Schade. Wśród przodków i potomków Lenina znaleźli się także: L. Hoeffer, znany teolog; Ernst Curtius, nauczyciel domowy cesarza Fryderyka III; a także feldmarszałek Walter Model, dowódca Wehrmachtu, który prowadził natarcie na Moskwę w 1941 r. W gałęzi szwedzkiej warto zwrócić uwagę na bogatego jubilera K. F. Estedta, wyrabiającego biżuterię dla dworu króla Gustawa IV Adolfa.

Ojciec Lenina był kuratorem szkół państwowych, wysoko cenionym przez zwierzchników. Oprócz licznych odznaczeń otrzymał tytuł rzeczywistego radcy stanu – według tabeli rang był on odpowiednikiem stopnia generała. Ojciec, w odróżnieniu od syna, był człowiekiem religijnym. Otaczał wielką czcią cara- wyzwoliciela Aleksandra II; w szczególności doceniał wyzwolenie przez niego chłopów i wzmocnienie samorządów oraz zawodów prawniczych, ale jednocześnie z wrogością odnosił się do radykalnych postulatów ruchu rewolucyjnego.

Poprzednia
1 2

Wstępniak

Dostęp do serwisu

Wydanie papierowe, Android, iOS, WWW, ebook.

Komentarz rysunkowy

Felietony

Stanislas Balcerac

Matecznik dla migrantów

Najazd imigrantów na Polskę nastąpi nie z zachodu i południa, tylko z północy.

Leszek Nowak

Narodowy bolszewizm

W kręgach antysemickiej prawicy Rosja po rewolucji stała się “nową Judeą”, ziemią podbitą i okupowaną przez Żydów.